jmmunarrizeraso(e)k eguneraketa bat bidali du
Duela gutxi arte, uste nuen jende askok interesa zuela euskararen jatorriari buruz zerbait jakitea. Askok esan zidaten Kaukasotik zetorrela. Beste batzuek Iberiar hizkuntzatik zetorrela. Eta batzuek guantxe hizkuntzarekin lotu ere egin zuten. Egoera ez da aldatu, zeren, gaur egun ere, badago euskara Malin hitz egiten den dogon hizkuntzatik datorrela esaten duena; zori txarrez, ez digu esaten ea euskara Malin hitz egiten hasi zen, ea Malitik emigratu zuten maliarrak bidean hitz egiten hasi ziren, edo ea, Europan finkatu ondoren, euskara hutsetik asmatu zuten haien arbasoek irakatsi zietena guztiz ahaztuz. A! Eta ez digu esaten ere, zerrenda horren artean, zein unetan aldatu zitzaien azalaren kolorea eta ezpainen lodiera.
Nik, dagoeneko, esan dut bide berri bat ireki dut euskararen jatorrira joateko. Esan dizuet, hasi aurretik ere, konbentzituta nengoela euskaran erabiltzen diren esaldiek nahiko seinale gordetzen dutela euskararen hasierara joateko. Horregatik erabaki nuen ikasten ari nintzen esaldi motak kronologikoki ordenatzea, zaharrenak agerian utzi arte.
Horrela aurkitu nuen Euskararen Arkeologia Aztarnategia eta ikasi nuen erabili behar nuen metodoa.
Beno, oraindik ere sinesten dut badagoela jende askok nahi dutela jakin zein den euskararen jatorria, hori bai, ahaleginik egin gabe. Horregatik, nire ikerketa azaltzea erabaki dut, eta errazteko, norabidez aldatuz, historiaren norabidea hartuz, hasieran kokatu nahi zaituztet.
Euskararen historian <da> maila seinalatuz hasi naiz eta leku horretan jarraitu nahi dut ikus eta ondoriozta daitekeen guztia argitu arte.
Hala ere, leku hartara joan eta segidoan “hizkuntza egileak”, “hizkuntza mailak” eta “partikulak” hain laster hitz egitea, iruditu zait gogorra izan daitekeela, onartezina ez bada.
Beraz, <da> kotatik <du> kotara joan baino lehen, nahiago dut poliki-poliki azaltzea…
1. Zergatik hitz egiten dudan “hizkuntza egileez”
2. Zergatik hitz egiten dudan “hizkuntza mailez”
3. Zergatik hitz egiten dudan “partikulaz”
4. Zergatik hitz egiten dudan “lehenengo euskarriez”
Ainara Maya Urroz1 Iruzkina
Kuku, Juanmi:
Oso ohikoa da euskararen jatorria azaltzeko teoria exotikoak entzutea, baina gehienetan ez dago oinarri linguistikorik. Hizkuntzaren jatorria serio aztertzeko, beharrezkoa da metodo zorrotza: egitura, partikulak, bilakaera historikoa eta barne‑logika aztertzea, eta ez antzekotasun kasualak.
Horregatik iruditzen zait interesgarria zuk proposatzen duzun bidea: euskararen eguneroko esaldietatik abiatzea eta estratu zaharrenak bilatzea. Jatorriari buruzko espekulazioak alde batera utzita, hizkuntzaren egitura bera aztertzea askoz emankorragoa da. Pozik jarraituko ditut zure azalpenak, eta uste dut ikuspegi pausatu hori lagungarria izango dela eztabaida argitzeko.
Segi aitzina!Ainara
