• Iñaki(e)k eguneratze bat bidali du

      duela 10 ordu (editatua)

      Astiro eta letra ona dio maisuak eskolan

      Azken ikerketek erakutsi dute idazketa-moduak eragin zuzena duela ikaskuntza-prozesuaren kalitatean. Handwriting vs. Typing Brain Connectivity Study artikuluaren egileek ondorioztatu dute, helduekin neuroirudikapenari buruzko ikerketak berrikusi ondoren, eskuz idazteak konektibitate neuronal zabalagoa eragiten duela eta horrek lotura zuzena duela informazioaren kodeketa sakonagoarekin

      Gauzak horrela, ebidentzia neurozientifikoan oinarrituta, ez litzateke atzerakoia oraindik ere aholkatzea bolaluma eta papera ekartzea ikasgelara eta etxeko lanak egiteko erabiltzea, haur zein helduentzat.

      Aipaturiko ikerketaren arabera, eskuzko idazketak modu zabalagoan aktibatzen ditu honako hauek:

      • kortex sentsorimotorra
      • ikusmen-eremuak
      • hizkuntza-zentroak (adibidez, Brocaren eremua)

      Hori gertatzen da letrak eskuz osatzeko beharrezkoa delako ikusizko eta ukimenezko feedbacka eta mugimenduaren plangintza integratzea. Aitzitik, teklatu bidezko idazketak nagusiki aktibatzen ditu:

      • hatzen mugimendu errepikakorrei
        lotutako eremu motorrak
      • ikusmen-prozesamendua

      eta askoz gutxiago memoriarekin eta hizkuntzarekin lotutako eremuak.

      Eskuz idazteak memoria eta ikaskuntza indartzen ditu “kodeketa-efektuaren” bidez (encoding effect), letrak osatzeko ahaleginak informazioaren atxikipena eta ulermena hobetzen dituelako.

      Horren arrazoia da eskuz idaztea kognitiboki zorrotzagoa dela, garuna informazioaren kodeketa sakonean murgiltzera behartzen duelako. Teklatuz idaztean, berriz, ohikoa da informazioa pasiboki transkribatzea, materialarekin sakonki inplikatu gabe.

      Gainera, eskuz idazteak ohar-hartzea moteldu egiten du, eta horrek ikaslea bultzatzen du:

      • informazioa parafraseatzera
      • eta prozesatzera

      Halaber, ikerketek erakusten dute ikaskuntzako aldarte positiboa handiagoa dela eskuz idaztean teklatuz idaztean baino; hortaz, eskuz idaztearen abantailak neurri batean horrekin ere lotuta egon daitezke.

      Eskuz idazteak hitz eta kontzeptu berrien ikaskuntza hobetzen du, elementu kognitiboak, sentsorialak eta motorrak uztartzen dituelako teklatuak egiten ez duen moduan.

      Eskuz idazteak aktibatzen ditu:

      • memoria episodikoarekin lotutako
        eremuak
      • eta kodeketa sakoneko prozesuak

      Eskuz idaztearen izaera lantsuagoak —zenbait prozesu integratzea eskatzen duelako— informazioa epe luzera gordetzeko gaitasuna handitzen du.

      Kontuan hartuta eskuzko idazketak dakarren inplikazio kognitibo handiagoa eta memoria-hobekuntza, beharrezkoa da haren rola berriro aztertzea ikaskuntza-prozesuan, batez ere ingurune digitalak nagusi diren garaian.

      Gomendioa:

      • Ikasgelako jarduera jakin batzuetan
        eskuzko idazketa lehenestea, bereziki:
      • Apunteak hartzean, non eskuzko
        idazketak informazioaren hautaketa eta birformulazioa sustatzen duen
      • hiztegi eta egituren lanketan, non
        kodeketa sakonagoa gertatzen den
      • ariketa gidatuetan, non arreta eta
        kontrol kognitiboa funtsezkoak diren
    • Idazketa digitala erabiltzea, batez
      ere:
      • zenbait ekoizpen komunikatibotan,
        non abiadura eta edizio-aukerak garrantzitsuak diren
      • testu luze eta funtzionaletan, non
        helburua komunikazio eraginkorra den

      Ikasgeletako jardueren diseinuan, komeni da eskuzko idazketaren erabilera planifikatzea eta bermatzea, ikasleen prozesamendu kognitibo sakona eta ikaskuntza esanguratsua sustatzeko.

      Horretarako, irakasleek jarduera-mota jakin batzuk (ohar-hartzea, egitura linguistikoen lanketa, ariketa gidatuak) sistematikoki eskuz eginaraztea aurreikusi dezakete, idazketa digitalarekin modu osagarrian.

      Artikulu honetan oinarrituta: Marano G, Kotzalidis GD, Lisci FM, Anesini MB, Rossi S, Barbonetti S, Cangini A, Ronsisvalle A, Artuso L, Falsini C, Caso R, Mandracchia G, Brisi C, Traversi G, Mazza O, Pola R, Sani G, Mercuri EM, Gaetani E, Mazza M. The Neuroscience Behind Writing: Handwriting vs. Typing-Who Wins the Battle? Life (Basel). 2025 Feb 22;15(3):345. doi: 10.3390/life15030345. PMID: 40141690; PMCID: PMC11943480.